روز ملی خیام نیشابوری، فیلسوف و دانشمند ایرانی خجسته باد

تاریخ انتشار: May 16, 2026

 بیست و هشتم اردیبهشت ( ۱۸ می) ،سالروز تولد عمر خیام نیشابوری، فیلسوف، ریاضیدان، ستاره شناس و شاعر ایرانی است

خیام شخصیتی جهانی و شناخته‌شده است. رساله‌ی او در «علم جبر»، علاوه بر آنکه نشانه‌ی تفکر منظم و علمی اوست، از برجسته‌ترین آثار قرون وسطی در این دانش به شمار می‌رود. او همچنین تحقیقات و تحلیل‌هایی در زمینه‌ی پیوند ریاضی و موسیقی دارد که تا زمان او بی‌سابقه بود. به همین ترتیب، رباعیات او را که بخشی از ادبیات جهانی است، می‌توان بازتابی از اندیشه‌ی روشن، شادمانه و مدرن او دانست.>>>>>>>

 روی سخنم با انسان‌هایی‌ست که هنوز دل‌شان برای عدالت می‌تپد؛ 

 

مهران مقدس

روی سخنم با انسان‌هایی‌ست که هنوز دل‌شان برای عدالت می‌تپد؛ با آنان که سال‌ها علیه تبعیض، استبداد، سرمایه‌سالاری و تحقیر انسان فریاد زده‌اند. با آنان که خود را مدافع مردم، آزادی و کرامت انسانی می‌دانند.

شما دشمن مردم ایران نیستید. برعکس؛ بسیاری از شما از سرِ دلسوزی و وجدان سیاسی، سال‌ها با قدرت‌های جهانی مخالفت کرده‌اید، چون نمی‌خواستید کشوری دیگر قربانی جنگ، استعمار یا ویرانی شود. این دغدغه، قابل احترام است.>>>>>>

 اگر نمی‌ترسیدم، حقیقت را کامل‌تر می‌گفتم؛

 روایتی از دل ایران

هفت ترس بزرگ جامعه ایران

ذکریا ـ ایران، ویژه خبرنامه گویا

اگر نمی‌ترسیدم، به شما می‌گفتم که از بعضی چیزها بسیار می‌ترسم؛ نه چون این ترس‌ها لزوماً بزرگ‌ترین ترس‌های جهان‌اند، بلکه چون هنوز راه غلبه بر آنها را پیدا نکرده‌ام.

ترس، پیش از آنکه یک احساس باشد، نوعی تشخیص است؛ تشخیص ذهن ما از وجود یک تهدید.

ذهن ابتدا می‌پرسد: «چه چیزی در خطر است؟»
جان من؟ آزادی‌ام؟ خانواده‌ام؟ نان سفره‌ام؟ آینده فرزندم؟>>>>>>>

 

خدا را شکر که پهلوی هست!؛ ف. م. سخن

...از سازندگی های خاندان پهلوی بسیار گفته شده. یکی از سازندگی های ناگفته ی این خاندان یکی هم این است که این ها اگر امروز یعنی در سال ۱۴۰۵ نبودند، اپوزیسیون چپ اونوقت به کی گیر می داد و سوژه واسه درگیری پیدا می کرد. توو فلسفه ما بحثی داریم که اگه تضاد نباشه، و همگونی مطلق باشه زندگی بی معنا میشه و حتی میشه گفت دیگه دلیلی واسه زندگی وجود نداره. اگه ما چیزی به اسم سیاه نداشته باشیم، سفید بی معنی میشه. اگه چیزی به اسم فردا نداشته باشیم امروز بی معنی میشه و به قول فیلسوف و نظریه پرداز جمهوری اسلامی آقای دکتر صادق زیباکلام و قس علی هذا.

پس آدم عاقل نه تنها نباید از وجود دشمن و کسانی که ضد او هستن ناراحت بشه، بلکه باید اونا رو دوست داشته باشه و بیشتر از کسانی که او رو قبول دارن قبول داشته باشه. باید کسانی رو که مخالف او هستن روی سرش بذاره و حلوا حلوا کنه و خواستار وجودشون و بقاشون باشه. ...

 ابتذال اپوزیسیون و رسانه‌های فارسی زبان؛ شباهتی به "در انتظار گودو"

عبدالستار دوشوکی 

نگارنده بارها نوشته و گفته است که رسانه‌های دولتیِ فارسی‌زبان، مانند بی‌بی‌سی فارسی، صدای آمریکا، ایران اینترنشنال و رادیو فردا، بازتابِ مزورانه‌ی ابتذالِ بخش قابل‌توجهی از اپوزیسیون برون‌مرزی جمهوری اسلامی هستند؛ جریانی که به تعبیر شاملو،  "از ابتذالی به ابتذال دیگر درمی‌غلتد". پنج سال پیش نیز در نوشته‌ای مستند به این موضوعِ نسبتاً نادیده‌گرفته‌شده پرداختم، اما شوربختانه هنوز "هر دم از این باغ بری می‌رسد".>>> 

 پادشاهی خواهان ، جمهوریخواهان ،

 دگرباوران : خواهان یک نظام دموکراتیک چه پادشاهی چه جمهوری 

 ادبیات تند میان هواداران سیاسی

 

صحبتی با افکار عمومی جهان، به‌ویژه مردم آمریکا
 

 نویسنده: حمید رفیع 

دونالد ترامپ در جریان انتخابات ریاست‌جمهوری، خود را «رئیس‌جمهور صلح» معرفی کرد؛ مردی که حتی رؤیای دریافت جایزه نوبل صلح را در سر می‌پروراند. اما پس از رسیدن به قدرت چه کرد؟ جنگ اقتصادی علیه جهان به راه انداخت؛ نه فقط علیه رقبای آمریکا، بلکه حتی علیه متحدان سنتی این کشور. او مدعی بود که این سیاست‌ها برای دفاع از منافع مردم آمریکاست. اما آیا واقعاً چنین بود؟>>>>>>

  مسکو و لندن، 

قبله‌گاه چپ‌ها و اسلام‌پناهان

دفتر مقام ولایت مراسم چهلم سیدعلی را با چلوکباب و حلوا، برگزار کرد

علیرضا نوری‌زاده - ایندیپندنت فارسی

بیش از چهار نسل از چپ‌های ما به ویروس مجذوب عاشق مبتلا بودند. به گونه‌ای که در طول بیش از نیم‌قرن، هرجا پای مصالح «دایی یوسف» و جانشینانش پیش آمد، مصالح ملی را گاه جلو سفارت شوروی در تهران، زمانی در ساختمان کا‌گ‌ب و وقتی دیگر در اتاق‌های پنهان، به زمین زدند و سر بریدند.>>>>>>>>

 پیشنهاد اقدامی ساختاری برای دوران گذار،

 اسماعیل نوری علا

پرسش قابل دفاعی که می تواند برای پیوستگان به جنبشی که شاهزاده رضا پهلوی رهبر نمادین آن است پیش آید آن است که:

«براستی آنچه که اکنون "انقلاب شیر و خورشید" نام گرفته، از لحاظ گفتمانی، در جستجوی چیست؟ آیا این چیستی را باید صرفاً در وجود شاهزاده رضا پهلوی جستجو کرد، یا آن را در "مجموعه" ای وسیع تر دید که از انقلاب مشروطه تا امروز، بصورتی زیگزاگی اما مداوم، همواره در جامعهء ایران وجود داشته و در بخش عمده ای از آن خاندان پهلوی حاملان تاریخی آن بوده اند؟»

پاسخی که از حانب هریک از ما به این پرسش داده شده و مورد توافق عام قرار گیرد می تواند در آیندهء اپوزیسیون سکولار دموکرات ایران نقشی تعیین کننده داشته باشد.>>>>>>>>>

 خاطرات یک چریک، 

ابوالفضل محققی

این یادداشت تلاشی است برای نشان دادن شباهت میان ذهنیت چریکی و ایدئولوژیکِ بخشی از نیروهای انقلابی گذشته با تفکری که امروز در بدنه افراطی سپاه و جمهوری اسلامی دیده می‌شود؛ ذهنیتی که در نهایت، حذف مخالف، تقدیس خشونت و بی‌اعتنایی به سرنوشت کشور را توجیه می‌کند

داشتم به نقد کتاب خاطرات زمان چریکی خود گوش می‌کردم و نگاهم در آن دوران نسبت به حکومت، به امپریالیسم آمریکا و اردوگاه سوسیالیسم، و به واکنش‌های سپاه پاسداران در روزهای اخیر در ارتباط با جنگ و برخورد با معترضان و قتل‌عامی که راه انداخت، فکر می‌کردم.>>>>>>>

 

 ادامه ی مصادره های انقلابی

 حسن بهگر

انتشار تصاویر و ویدیوهای معترضان در خارج کشور که با در دست داشتن پرچم اسراییل، به عنوان ایرانی، خواستار بمباران کشور بودند دل هر ایرانی وطنخواهی را آزرده کرد و شک نیست این جماعت توسط رسانه هایی که توسط دشمنان ایران تغذیه می شوند شستشوی مغزی شده اند. البته برخی هم  پس از مشاهده خرابی های ناشی از این حملات به خود آمده، در مقام پوزش و عذرخواهی درآمده اند.

از آن طرف غلامحسین اژه ای رئیس قوه ی قضاییه آنها را «عناصر دشمن» نامید و اعلام کرد «اموال کسانی که در اغتشاشات نقش داشتند توقیف می‌شود. مقامات قضایی مراقب باشند که در توقیف‌ها مراکز تولید و خدمات، تعطیل نشود.»(1) با یادآوری اینکه به پرونده های این اشخاص به صورت استثنایی و «خارج از روال» رسیدگی خواهد شد.>>>>>>>

 ادبیات تند میان هواداران سیاسی

 در ستایشِ فضیلتِ اعتدال و میانه‌روی

باغ فین کاشان

شادی  که مداومت  کند،  جز غم نیست

سورِ  از حد  فزون،  کم از ماتم  نیست

هر  چیز  به  اعتدال   می باید  و   بس

گر آب ز سر گذشت، از آتش کم نیست

بیدل دهلوی

به طور سنتی فلسفه به دو شاخه‌ی اصلی تقسیم می‌شود: فلسفه نظری و فلسفه عملی.>>>>>>>

 روز جهانی کارگر و سکوت قانون کار در ایران در شرایط جنگ

دکترنیره انصاری
کارگران نخستین قربانیان بحران اقتصادی به ویژه در شرایط جنگی هستند. یکی از مهم‌ترین پیامدهای اقتصادی جنگ، کاهش فعالیت‌های تولیدی و خدماتی و در نتیجه، افزایش فشار بر کارفرمایان است. کاهش تقاضا، اختلال در زنجیره تأمین، افزایش هزینه‌ها و نااطمینانی اقتصادی، بسیاری از کارفرمایان را ناگزیر به کاهش هزینه‌ها می‌کند که تعدیل نیرو یکی از رایج‌ترین این اقدامات است.>>>>>>>

کنگره آزادی ایران؛ چرا بار کج به منزل نمی‌رسد؟ 

  

  

در اوایل اسفند سال گذشته، در مقاله‌ای به ظهور گروهی تازه, اما ناشناخته, با عنوان "کنگره به اصطلاح آزادی ایران" پرداختم. از آنجا که آقای شهریار آهی، برگزارکننده تورهای سیاسی ـ گردشی "اتحاد برای دموکراسی در ایران"، در کنار شخص متمولی که به‌تازگی از ایران آمده است، از بنیان‌گذاران این کنگره بودند و دفتر آقای رضا پهلوی نیز بلافاصله در بیانیه‌ای غیرمعمول وی را عاق کرده بود، در یادداشتی با عنوان "چرا شهریار آهی توسط رضا پهلوی عاق شد؟" به این تشکل مجهول‌الهویه پرداختم.>>>>>>> 

 

 این هم‌ روشنفکر پیشتاز ما!

یدالله کریمی پور

لیلاز: «خب پیشنهاد بعضی دوستان ما ممکن است خودکشی باشد و بگویند تسلیم شویم، اما یقیناً اگر ایران حتی تسلیم هم شود، تمام اورانیوم غنی‌شده‌اش را مثل لیبی بار کشتی کند و بفرستد به آمریکا، سر سوزنی در معادلات بین‌المللی و روابط بین ایران و آمریکا تغییر ایجاد نخواهد شد.»

این سخنان سخیف، و بلکه گمراه‌کننده است. چرا:>>>>>>>

 « شیعه گری سُرخ» و نقش برخی از مبارزان ِ سیاسی در اشاعه آن، 

 استفانی رُزا

هفته نامه ماریان ( چاپ پاریس)

برگردان : علی شبان

بنابراین ملاها می‌خواهند به سلاح اتمی دست یابند ولی در عین حال به ارزش‌های اصلی خود از گذشته دو دستی چسبیده اند.هدف آنها، نابودی حقوق بشر، نابودی برابری جنسیتی، سکولاریسم و دموکراسی است. از این منظر فاشیست ها به اسلام گرایان شباهت دارند، بویژه که دومی ها ، از حسن البناء بنیاد گذار اخوان المسلمین که از ستایشگران هیتلر و موسولینی بود و نحوه ساختار جنبش های آن‌ها را تحسین می کرد، الهام گرفته اند. استفانی رُزا، پژوهشگر مرکز تحقیقات علمی فرانسه,>>>>>>>

 

شاهزاده نه اسطوره است و نه مقدس؛ نقد، حق مردم است،  

علی لاهیجی

در دو روز گذشته و پس از انتشار فایل صوتی آقای منوچهر بختیاری، پدر جاویدنام پویا بختیاری، شاهد اظهاراتی از سوی برخی چهره‌های رسانه‌ای بوده‌ایم که همچون گذشته، هرگونه انتقاد از شاهزاده را با اتهام‌زنی یا زیر سؤال بردن منتقدان پاسخ می‌دهند.

در تلویزیون منوتو، خانم قاضی‌مراد و آقای امید خلیلی بخشی از انتقادات آقای منوچهر بختیاری، زندانی سیاسی، را مطرح کردند و با این استدلال که در زندان معمولاً همه‌چیز تحت کنترل است، این شائبه را ایجاد کردند که پیام ایشان با همکاری مسئولان زندان به خارج منتقل شده است.>>>>>>>

 از قهرمان تا خائن

 

ایران؛ از شکوه تمدن کهن تا اراده‌ی آگاهانه‌ی مردم برای آینده  

نویسنده حمید رفیع

من ایرانیم، ایران، سرزمین آریایی‌ها؛ نامی برگرفته از واژه‌ی «آریا» به معنای نجیب، شریف و آزاده. اما این نام، صرفاً نشانه‌ای زبانی یا یادگاری از گذشته نیست، بلکه بیانگر روحی تاریخی و هویتی زنده است که در ژرفای زمان ریشه دوانده، در بستر تجربه‌ها  پی‌درپی یک ملت بالیده و تداوم یافته است. ایران، نام یک جغرافیا نیست؛ نام یک حافظه‌ی تاریخی، یک فرهنگ زنده و یک اراده‌ی جمعی است.>>>>>>