صفحات

۱۳۹۷ خرداد ۱, سه‌شنبه


جشنواره کن و برگزیدگانش

مجید صدقی

درهمان روزهای نخستین آغاز هفتاد و یکمین جشنواره سینمایی کن در زیر مطلب کوتاهی درباره این جشنواره در فیس بوک اظهار نظر یکی از شیفتگان سینما را خواندم که تا مدت ها فکر من را مشغول کرد. نویسنده نوشته بود کجا رفتند امثال اورسن ولزها که حضورشان درجشنواره به این رویداد هنری اعتباری می داد ولی اکنون باید شاهد حضورامثال کیت وینسلت ها به عنوان رییس داوران باشیم هر چند تا حدودی با عقیده این دوست ناشناخته موافق هستم ولی راستش را بخواهید این را هم باید پذیرفت که آن چهره های مستعد دنیای سینما دیگر وجود ندارند ودرنتیجه آن شاهکارهای سینمایی دیگر ساخته نمی شود. بنابراین بهتراست به همان نوستالژی سال های از دست رفته سینما اکتفا کرد و دلخوش بود .
مراسم پایانی هفتادو یکمین جشنواره سینمایی کن شنبه ۱۹ مه درساعت ۱۹ و ۱۵ دقیقه در کاخ جشنواره برگزارشد، ضمن آن که شبکه تلویزیونی کانال پلوس فرانسه طبق روال همه ساله این مراسم را به طور زنده پخش کرد. امسال نیز فیلم های برگزیده هرچند دراکثر موارد با سلیقه منتقدان سینمایی همخوانی داشت، ولی در مجموع برخی از فیلم ها نادیده گرفته شد ( از جمله فیلم خوش بودن، دوست داشتن و دویدن سریع، ساخته‌ی کریستف اونوره) که علاوه بر ساختار مستحکم از بازی های فوق العاده بازیگران برخورداربود. اگر قرار نیست همه فیلم ها ی خوب جایزه بگیرند آیا بهتر نیست با گفتن ( با قدردانی از... ) که در بسیاری از جشنواره ها معمول است از فیلم ها و یا شخصیت های باارزش دیگر قدردانی شود.



نخل طلای کن

هیروکازوکورئیدا کارگردان
۵۵ ساله زاده ی توکیو نخل طلای جشنواره را برای فیلم دزدان فروشگاه ( یک ماجرای خانوادگی ) دریافت کرد. این فیلم پیش از مراسم نیز مورد توجه منتقدان قرار گرفته بود واز آن به عنوان یکی از بخت های دریافت نخل طلا نام برده شده بود. کارگردان علاوه بر فیلمسازی تهیه کننده و فیلمنامه نویس نیز هست و پیش از این در سال ۲۰۱۳ جایزه هیات داوران جشنواره کن رابرای فیلم ( مثل پدر، مثل پسر) دریافت کرده بود. جایزه بزرگ جشنواره به فیلم مرد کوکلاس کلان آخرین ساخته ی اسپایک لی تعلق گرفت. در سال ۱۹۸۶ نخستین فیلمش (She's gotta have it) در جشنواره کن به نمایش درآمد و هرچند جایزه ای دریافت نکرد، ولی فیلم با استقبال منتقدان و تماشاگران روبروشد. فیلم جدید اسپایک لی که براساس یک داستان واقعی ساخته شده، داستان نخستین افسر سیاهپوست پلیس است که در سالهای ۱۹۷۰ به تشکیلات نژادپرستانه کوکلاس کلان وارد می شود.

همانگونه که حدس زده می شد کن امسال برای ستایش از فیلمساز
۸۷ ساله فرانسوی که با ساخت فیلم هایش فصل نوینی را در سینمای فرانسه پی ریزی کرد، نخل طلای ویژه جشنواره را به وی به خاطرآخرین فیلمش ( کتاب تصاویر) داد و درغیاب وی که سال هاست درسوئیس بسرمی برد،این جایزه به تهیه کنندگان فیلم اهدا گردید. فیلم درهمان سبک و سیاق فیلم های گداراست که او را از دیگر فیلمسازان جدا می کند. پیش از این در نشست مطبوعاتی گدار از طریق یک موبایل در حالی که به دلیل کهولت سن صدایش لرزش خاصی داشت، با خبرنگاران حاضر در جلسه صحبت کرد. فیلم یک داستان با پنج فصل و به گفته گدار مانند پنج انگشت یک دست است .




جای خالی پناهی

جعفر پناهی که او را وارث بزرگ عباس کیارستمی نیز نامیده اند، امسال در جشنواره همواره یک صندلی خالی داشت. در زمان نمایش فیلمش (سه رخ) درسالن گراند تئاتر لومیر حشنواره کن و یا در نشست مطبوعاتی و...اما در مراسم پایانی جشنواره تصویر بزرگی از وی در سالن برگزاری مراسم خودنمایی می کرد. او که به دلیل اتهام احمقانه ی (تبلیغ برعلیه نظام)- در زمان ساخت فیلمی در مورد اعتراض های سال
۲۰۰۹ پس از انتخاب مجدد احمدی نژاد - همچنان از سفر به خارج از کشور منع شده، جایزه بهترین فیلمنامه ( به طورمشترک با فیلم ایتالیایی لازاروی شادمان ساخته آلیس رورواچر) را نصیب خود کرد که در غیاب او دخترش ا ین جایزه را دریافت کرد. پناهی فیلمنامه را با همکاری نادی ساعی ور نوشته بود. دختر پناهی با تشکراز عوامل فیلم، داوران و نیز پخش کننده فیلم گفت: پدرم مایل است که دراین جا از کارگردان بزرگ ایرانی عباس کیارستمی یادی کنم. نخستین بار که جایزه دوربین طلایی جشنواره کن را برای فیلمم (بادکنک سفید) دریافت کردم، کیارستمی برای ا ستقبال از من به فرودگاه آمد و متاسفم که امروز او دیگر در تهران نیست .

کارگردان ایرانی دیگری که دراین دوره از جشنواره موفق به دریافت جایزه شد، علی عباسی ساکن سوئد است که نمایش فیلمش (مرز) دربخش (نوعی نگاه) با تحسین فراوان روبروشد و توانست جایزه نخست این بخش را دریافت کند. این فیلم محصول مشترک سوئد و دانمارک و دومین فیلم بلند عباسی بشمارمی رود. فیلم عباسی درباره دو انسان عجیب با مشکلات کروموزومی و با دو جنبه متفاوت خوبی و بدی است. نخستین فیلم عباسی به نام (شبلی) درجشنواره فیلم برلین درسال
۲۰۱۶ به نمایش درآمده بود. آخرین فیلم اصغر فرهادی به نام (همه می دانند) که به عنوان فیلمی از اسپانیا به نمایش درآمد و موفق به کسب حایزه ای نشد. فیلم (دختران آفتاب) ساخته ی اواهوسون نیز که بازیگراصلی آن گلشیفته فراهانی است، ناکام دیگر جشنواره کن امسال در بخش رقابتی بود. پس از نخستین نمایش فیلم در جشنواره، منتقدان،کارگردانی ضعیف این فیلم را بزرگ‌تربن اشکال فیلم دانستند .

جنگ سرد

پاول پاولیکوفسکی کارگردان
۶۰ ساله لهستانی زاده ورشو که در سال ۲۰۱۳ فیلم (ایدا) ی او برنده اسکار بهترین فیلم خارجی زبان شد،امسال با فیلم (جنگ سرد) در بخش رقابتی حضور داشت که موفق به دریافت جایزه بهترین کارگردان گردید. برنده شدن کارگردان چندان غیرمنتظره نبود، زیرا که پس از نمایش فیلم در کن بسیاری از منتقدان فیلم او را شایسته دریافت جایزه می دانستند. داستان فیلم به سال ۱۹۴۹ و دهه ۱۹۵۰ در ناحیه ای از لهستان می گذرد. ویکتور پیانیست و آهنگساز آزادیخواه گرفتار عشقی آتشین نسبت به یک خواننده جوان دربحبوحه جنگ سرد می شود: در کنار هم نهادن دو ایدئولوژی در بستر یک عشق. کارگردان درنشست مطبوعاتی پس از نمایش فیلمش گفته بود که این فیلم در واقع ستایشی از پدر و مادرش است. از این فیلمساز لهستانی به عنوان یکی از مهم ترین فیلمسازان سینمای معاصر نام می برند. فیلم دیگراو به نام (تابستان عشقی من) درسال ۲۰۰۴ برنده جایزه یفتا و چند جایزه اروپایی دیگر شده بود .

خانم نادین لاباکی فیلمساز لبنانی بخاطر فیلم (کفرناحوم) جایزه هیات داوران را دریافت کرد. این فیلم در نخستین نمایشش -
۱۷ مه در جشنواره کن - با تشویق پانزده دقیقه ای تماشاگران روبروشده بود. کارگردان ۴۴ ساله و زاده ی بیروت است و در ۲۳ سالگی فیلم کوتاه (خیابان پاستور ۱۱) را ساخت که برنده بهترین فیلم کوتاه بی ینال سینمای عرب شد. او که تهیه کننده نیز هست، نخستین فیلم بلندش را درسال ۲۰۰۷ به نام (کارامل) ساخت که در بخش (دوهفته کارگردانان) کن به نمایش در آمد. جایزه دوربین طلایی کن امسال به فیلم ( دختر) ساخته Lucas Dhont فیلمساز ۲۶ ساله بلژیکی تعلق گرفت که از فیلم های مطرح واز جمله بخت های گرفتن نخل طلای امسال جشنواره بود. فیلم داستان رقصنده ای نوجوان به نام (لورا) است که می خواهد با حمایت پدرش بالرین شود ولی با مشکلاتی روبرومی شود.

عصر نو